Łódzka Kolej Aglomeracyjna Sp. z o.o.

Łódzka Kolej Aglomeracyjna Sp. z o.o. jest regionalnym przewoźnikiem kolejowym utworzonym przez Województwo Łódzkie w celu rozwoju transportu publicznego w Łodzi i całym regionie. Akt założycielski spółki podpisano 10 maja 2010 roku, a regularne przewozy pasażerskie rozpoczęły się 15 czerwca 2014 roku. W pierwszym okresie ŁKA obsługiwała kilka podstawowych relacji łączących Łódź m.in. z Sieradzem, Zgierzem, Łowiczem i Koluszkami. Pierwszy rok działalności przewozowej zamknął się liczbą około 324 tys. pasażerów. Od tego czasu spółka systematycznie zwiększała liczbę kursów, zasięg sieci i rolę w regionalnym systemie komunikacyjnym.

ŁKA została zbudowana jako element szerszego projektu modernizacji kolei w województwie łódzkim. Rozwój przewoźnika był powiązany z inwestycjami w nowe przystanki, tabor i zaplecze techniczne. W 2014 roku uruchomiono nowoczesne centrum obsługi pojazdów, pozwalające wykonywać przeglądy, naprawy i bieżące utrzymanie składów w regionie. Spółka od początku opierała ofertę na nowych elektrycznych zespołach trakcyjnych, zamiast na modernizowanych pojazdach starszych generacji. Dzięki temu kolej regionalna stała się istotną alternatywą dla samochodu w codziennych dojazdach do pracy, szkół, uczelni i usług.

Siatka połączeń rozrosła się z kilku pierwszych tras do sieci obejmującej ponad 200 stacji i przystanków w województwie łódzkim oraz regionach sąsiednich. Pociągi ŁKA łączą Łódź m.in. z Kutnem, Łowiczem, Skierniewicami, Sieradzem, Zduńską Wolą, Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem, Tomaszowem Mazowieckim, Opocznem, Drzewicą, Zgierzem, Łęczycą i innymi miejscowościami. Przewoźnik realizuje również połączenia wykraczające poza granice województwa, m.in. w kierunku Warszawy, Poznania, Radomia, Kielc i Częstochowy. Rozszerzanie oferty wzmacnia funkcję Łodzi jako głównego węzła komunikacyjnego regionu, ale jednocześnie poprawia bezpośrednie połączenia między mniejszymi miastami.

Skala przewozów rosła razem z rozwojem sieci. Według danych publikowanych przez spółkę w 2025 roku z usług ŁKA skorzystało około 12 mln pasażerów, a od rozpoczęcia przewozów łączna liczba podróżnych przekroczyła 65 mln. Oznacza to zmianę z niewielkiego przewoźnika rozpoczynającego działalność od kilkuset tysięcy pasażerów rocznie w istotny element codziennej mobilności mieszkańców województwa. Kolej wykorzystywana jest zarówno w typowych dojazdach aglomeracyjnych, jak i podróżach regionalnych, weekendowych oraz przy obsłudze dużych wydarzeń w Łodzi i innych miastach.

Ważnym elementem rozwoju ŁKA jest nowoczesny tabor. Do połowy 2026 roku przewoźnik dysponował 39 pojazdami: 20 składami Stadler FLIRT3 oraz 19 pojazdami NEWAG Impuls2, w tym pięcioma jednostkami dwunapędowymi umożliwiającymi jazdę także po liniach bez sieci trakcyjnej. 22 lipca 2026 roku do eksploatacji oficjalnie włączono kolejnych 14 trzyczłonowych pociągów PESA Elf 3.0, zwiększając park taborowy ŁKA do 53 pojazdów. Nowe składy mają około 60 metrów długości, 162 miejsca siedzące i mogą przewozić łącznie ponad 350 pasażerów. Są przystosowane do prędkości 160 km/h i wyposażone m.in. w klimatyzację, Wi-Fi, gniazdka elektryczne, system informacji pasażerskiej, biletomaty oraz przestrzenie dla rowerów i osób z ograniczoną mobilnością.

Od listopada 2023 roku ŁKA rozwija również Kolejową Komunikację Autobusową. Jej zadaniem jest dowożenie mieszkańców miejscowości pozbawionych bezpośredniego dostępu do kolei do stacji, z których mogą kontynuować podróż pociągiem. Rozkłady autobusów są koordynowane z kursami kolejowymi, tworząc wspólny system przesiadkowy. W 2026 roku sieć KKA obejmuje kolejne linie w różnych częściach województwa, a przewozy realizowane są m.in. niskoemisyjnymi autobusami Solaris Urbino i mniejszymi Mercedesami Sprinter. Projekt ma szczególne znaczenie dla gmin i mniejszych miejscowości, w których dostęp do regularnego transportu publicznego jest ograniczony.

ŁKA rozwija także rozwiązania związane z informacją pasażerską, sprzedażą biletów i dostępnością. Pasażerowie mogą korzystać z biletomatów w pojazdach, sprzedaży internetowej i aplikacji mobilnych, a bieżące położenie pociągów można sprawdzać w Infoportalu ŁKA. Tabor jest dostosowywany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej mobilności: stosowane są windy lub rampy, odpowiednio przygotowane toalety, miejsca dla wózków oraz rozwiązania wspierające osoby z niepełnosprawnością słuchu. W praktyce przewoźnik łączy tradycyjną funkcję kolei regionalnej z coraz bardziej zintegrowanym systemem cyfrowej informacji i transportu dowozowego.

Znaczenie Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej dla województwa wynika nie tylko z liczby przewożonych pasażerów. Spółka wpływa na dostępność rynku pracy, uczelni, szkół, instytucji publicznych i usług w Łodzi oraz innych miastach regionu. Rozbudowa oferty kolejowej pozwala ograniczać zależność codziennych dojazdów od samochodu, a połączenie pociągów z Kolejową Komunikacją Autobusową rozszerza zasięg transportu publicznego także na obszary bez czynnych linii pasażerskich. Od utworzenia spółki w 2010 roku ŁKA przeszła drogę od budowanego od podstaw projektu regionalnego do rozbudowanego systemu przewozowego obsługującego znaczną część województwa i połączenia z regionami sąsiednimi.