Pałac i Stadnina Koni Walewice

Pałac i Stadnina Koni Walewice tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych zespołów historycznych i rekreacyjnych północno-wschodniej części województwa łódzkiego. Centralnym elementem kompleksu jest klasycystyczny pałac wzniesiony pod koniec XVIII wieku dla Anastazego Walewskiego, podkomorzego sieradzkiego. Projekt rezydencji przypisywany jest Hilaremu Szpilowskiemu, jednemu z ważniejszych polskich architektów epoki klasycyzmu. Pałac wraz z otaczającym go parkiem zachował układ dawnej siedziby ziemiańskiej i pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków okolic Łowicza.

Walewice są silnie związane z historią Marii Walewskiej i jej relacją z Napoleonem Bonaparte. To właśnie w pałacu 4 maja 1810 roku urodził się Aleksander Colonna-Walewski, późniejszy francuski dyplomata i minister spraw zagranicznych. Związki rezydencji z Napoleonem stały się jednym z najważniejszych elementów jej współczesnej rozpoznawalności turystycznej. W pałacu prezentowane są zabytkowe wnętrza i Apartament Napoleoński. Sama obecność Napoleona w Walewicach pozostaje jednak elementem miejscowej tradycji, ponieważ nie zachowały się jednoznaczne źródła potwierdzające jego pobyt w pałacu.

Drugim filarem kompleksu jest Stadnina Koni Walewice. Tradycje hodowlane mają tu korzenie w XIX wieku, a po II wojnie światowej stadnina rozwinęła specjalizację w hodowli koni małopolskich i półkrwi angloarabskiej. Współcześnie utrzymywane jest stado koni zarodowych, w tym klacze wpisane do międzynarodowych ksiąg hodowlanych. Walewickie konie są wykorzystywane w hodowli, sporcie i rekreacji, a materiał hodowlany trafia również do innych stadnin i prywatnych hodowców. Ośrodek prowadzi naukę jazdy konnej, jazdy w terenie, przejażdżki bryczką oraz obsługę wydarzeń jeździeckich.

Pałac nie funkcjonuje jako muzeum. Obecnie mieści hotel, restaurację i zaplecze konferencyjno-bankietowe. Goście mogą korzystać z noclegów w głównym budynku, oficynie i Starej Wozowni. Kompleks dysponuje ponad 60 miejscami noclegowymi, salami do organizacji konferencji, spotkań biznesowych i uroczystości oraz restauracją w zabytkowych wnętrzach. Oferta obejmuje także sesje zdjęciowe, imprezy okolicznościowe, rekreację konną, łowisko i wypoczynek w parku.

Historyczne wnętrza można zwiedzać z przewodnikiem. Dla turystów indywidualnych organizowane są regularne niedzielne wejścia, natomiast grupy mogą rezerwować zwiedzanie także w dni powszednie. Trasa pozwala poznać historię rodziny Walewskich, Marii Walewskiej, Aleksandra Colonny-Walewskiego oraz tradycje hodowli koni związane z miejscowością. Park otaczający rezydencję jest integralną częścią zespołu i wzmacnia krajobrazowy charakter całego obiektu.

Współczesne Walewice łączą kilka funkcji, które wzajemnie się uzupełniają: ochronę zabytkowego pałacu, działalność hotelarską i gastronomiczną, turystykę historyczną, rekreację oraz hodowlę koni. Dzięki temu obiekt nie jest jedynie zachowaną rezydencją, lecz nadal pozostaje aktywnie użytkowanym miejscem. Zespół pałacowo-parkowy i stadnina stanowią ważny punkt turystyczny powiatu łowickiego, a jednocześnie przypominają o historii ziemiańskiej, hodowlanej i kulturowej tej części regionu.