Nadleśnictwo Przedbórz

Nadleśnictwo Przedbórz jest podstawową, samodzielną jednostką organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, podlegającą Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi. Siedziba jednostki znajduje się przy ul. Koneckiej 50 w Przedborzu. Nadleśnictwo odpowiada za prowadzenie gospodarki leśnej, ochronę zasobów przyrodniczych, gospodarowanie majątkiem Skarbu Państwa, ochronę lasów, zadania przeciwpożarowe oraz działania administracyjne i edukacyjne związane z lasami w południowo-wschodniej części obszaru RDLP w Łodzi.

Zasięg terytorialny Nadleśnictwa obejmuje obszar o wysokiej lesistości i dużym zróżnicowaniu przyrodniczym. Główne kompleksy leśne położone są po wschodniej stronie Pilicy. Jednostka sąsiaduje z nadleśnictwami Opoczno, Smardzewice, Ruda Maleniecka, Włoszczowa, Radomsko i Piotrków. Według danych Lasów Państwowych lasy stanowią około 47 procent powierzchni zasięgu terytorialnego Nadleśnictwa, a około trzy czwarte z nich to lasy Skarbu Państwa pozostające w zarządzie jednostki.

Stan na koniec 2025 roku pokazuje skalę gospodarowania. Nadleśnictwo dysponowało łącznie 18 255,38 ha gruntów, z czego 17 798,19 ha stanowiły lasy. Grunty zalesione zajmowały ponad 17 tys. ha, a dodatkowo w zasobie znajdowały się grunty związane z gospodarką leśną, użytki rolne, nieużytki, użytki ekologiczne i niewielkie powierzchnie gruntów pod wodami. Tak duży obszar wymaga stałego planowania prac hodowlanych, odnowień, ochrony drzewostanów, pozyskania drewna oraz utrzymania infrastruktury leśnej.

Struktura organizacyjna Nadleśnictwa obejmuje 11 leśnictw, gospodarstwo szkółkarskie Reczków oraz Ośrodek Hodowli Zwierzyny Bysiów. Poszczególne leśnictwa odpowiadają za bezpośrednie prowadzenie gospodarki na powierzonych terenach, natomiast biuro Nadleśnictwa koordynuje planowanie, nadzór, sprawy administracyjne, zamówienia, finanse, sprzedaż drewna, ochronę przyrody i działania inwestycyjne. Jednostka prowadzi również sprzedaż sadzonek oraz sporządza plany zalesieniowe.

Tereny zarządzane przez Nadleśnictwo Przedbórz mają duże znaczenie przyrodnicze. W jego zasięgu znajdują się obszary Natura 2000, w tym Ostoja Przedborska i Dolina Środkowej Pilicy. Ostoja Przedborska obejmuje rozległe kompleksy naturalnych drzewostanów, wilgotnych łąk, torfowisk, lasów nadrzecznych i innych siedlisk o wysokiej bioróżnorodności. Na terenie związanym z Nadleśnictwem znajdują się także rezerwaty przyrody, między innymi Bukowa Góra, Czarna Rózga i Piskorzeniec.

Znaczną część obszaru obejmują także parki krajobrazowe. Przedborski Park Krajobrazowy zajmuje na gruntach Nadleśnictwa ponad 5,2 tys. ha. W jego granicach i otulinie występują cenne kompleksy leśne, doliny rzeczne, torfowiska oraz obszary o dużych walorach krajobrazowych. W zasięgu jednostki znajduje się również otulina Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Położenie na styku kilku mezoregionów sprawia, że lokalne lasy mają zróżnicowany charakter siedliskowy i krajobrazowy.

Historia terenów dzisiejszego Nadleśnictwa jest silnie związana z Przedborzem i doliną Pilicy. Oficjalne materiały Lasów Państwowych przypominają, że okolice Przedborza, Czermna, Fałkowa i Skotnik należą do wcześnie zagospodarowanych terenów Polski. Miejsca te były związane z królewskimi polowaniami i sądami. Najstarsze wzmianki o Przedborzu sięgają średniowiecza, a za Kazimierza Wielkiego powstały tu murowany kościół i zamek. W 1423 roku Władysław Jagiełło, przebywając w Przedborzu, nadał prawa miejskie wsi Lodzia – dzisiejszej Łodzi.

Współczesna działalność Nadleśnictwa wykracza poza samo użytkowanie gospodarcze lasu. Jednostka nadzoruje gospodarkę leśną w części lasów niepaństwowych, prowadzi zadania z zakresu ochrony przeciwpożarowej, monitoruje stan lasów, realizuje inwestycje i projekty finansowane ze środków krajowych oraz unijnych. Ważnym elementem jest również edukacja leśna kierowana do szkół, mieszkańców i odwiedzających. Na terenie Nadleśnictwa funkcjonują obiekty edukacyjne, w tym ścieżka edukacyjna Bysiów.

Nadleśnictwo Przedbórz pełni jednocześnie funkcję gospodarczą, administracyjną i przyrodniczą. Zarządza rozległym majątkiem leśnym Skarbu Państwa, odpowiada za zachowanie trwałości lasów i ochronę cennych siedlisk, prowadzi sprzedaż drewna i materiału szkółkarskiego, a także udostępnia lasy społeczeństwu i rozwija edukację przyrodniczą. Położenie w rejonie Pilicy i Przedborskiego Parku Krajobrazowego sprawia, że działania jednostki mają znaczenie gospodarcze, środowiskowe i społeczne dla południowo-wschodniej części regionu łódzkiego.