Stary Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Łodzi – ul. Ogrodowa 43

Stary Cmentarz Ewangelicko-Augsburski przy ul. Ogrodowej 43 w Łodzi jest częścią historycznego zespołu nekropolii trzech wyznań chrześcijańskich: katolickiego, ewangelickiego i prawosławnego. Założony w 1855 roku kompleks powstał w okresie szybkiego rozwoju przemysłowej Łodzi. Część ewangelicka stanowi wyjątkowe świadectwo historii protestanckich mieszkańców miasta, wśród których byli fabrykanci, kupcy, rzemieślnicy i przedstawiciele inteligencji.

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem tej części cmentarza jest neogotycka kaplica grobowa i mauzoleum Karola Scheiblera, przemysłowca związanego z rozwojem łódzkiego włókiennictwa. Na nekropolii zachowały się również historyczne grobowce i nagrobki innych rodzin przemysłowych, bogato zdobione rzeźbą i detalem architektonicznym. Układ alejek, kaplice oraz różnorodne formy pomników pozwalają zobaczyć, jak zmieniał się sposób upamiętniania zmarłych w XIX i XX wieku.

Zachowane nagrobki i miejsca pochówku opowiadają nie tylko o dziejach pojedynczych rodzin, lecz także o wielokulturowości dawnej Łodzi. Wspólny zespół cmentarny przy Ogrodowej obejmuje odrębnie administrowane części wyznaniowe; niniejsza lokalizacja dotyczy wyłącznie części ewangelicko-augsburskiej. Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku na Starym Cmentarzu prowadzone są zbiórki na ratowanie zabytkowych nagrobków, co podkreśla jego znaczenie jako obiektu dziedzictwa kulturowego.

Współcześnie cmentarz pozostaje czynny i jest dostępny dla rodzin osób pochowanych oraz odwiedzających zainteresowanych historią Łodzi. Zarządcą jest Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Mateusza, a sprawy związane z pochówkami i grobami obsługuje kancelaria przy ul. Ogrodowej 43. Na stronie parafii dostępna jest również wyszukiwarka pochowanych. W sezonie letnim cmentarz jest zwykle otwarty od 8:00 do 20:00, zimą od 8:00 do 17:00, a w okresie Wszystkich Świętych przewidziano całodobowy dostęp od 29 października do 2 listopada.