Nowy przedsiębiorca w Łodzi może przez pierwsze pół roku nie płacić składek społecznych, a następnie przez dwa lata korzystać z preferencyjnego ZUS. Na tym możliwości obniżenia składek się nie kończą. W 2026 roku obowiązują także nowe zasady Małego ZUS Plus oraz wakacje składkowe, pozwalające uprawnionym przedsiębiorcom uzyskać zwolnienie ze składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku.
Ulgi nie obejmują jednak wszystkich należności wobec ZUS. Szczególnie ważna jest składka zdrowotna, którą co do zasady trzeba opłacać również podczas korzystania z ulgi na start. Wyjaśniamy, kto może skorzystać z poszczególnych rozwiązań, ile wynoszą składki w 2026 roku, jak liczyć miesiące ulg i jakie formalności należy załatwić.
Ulga na start – sześć miesięcy bez składek społecznych
Ulga na start jest przeznaczona dla osób, które rozpoczynają działalność gospodarczą po raz pierwszy albo ponownie, po wymaganej przerwie. Pozwala przez sześć miesięcy kalendarzowych nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności.
W tym okresie przedsiębiorca nie opłaca z działalności składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych ani chorobowych. Nadal obowiązuje go jednak ubezpieczenie zdrowotne.
Kto może skorzystać z ulgi na start?
Podstawowe warunki są następujące:
- rozpoczynasz działalność po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy kalendarzowych od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia;
- nie wykonujesz w ramach działalności na rzecz byłego pracodawcy czynności, które wykonywałeś u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym;
- prowadzisz działalność na zasadach pozwalających korzystać z tego uprawnienia.
Jeżeli wcześniej pracowałeś na etacie, a następnie otwierasz firmę i świadczysz dla tego samego pracodawcy identyczne usługi, może to wykluczać możliwość skorzystania z ulgi.
Sam fakt wcześniejszego zatrudnienia nie odbiera jednak prawa do ulgi. Znaczenie ma rzeczywisty zakres wykonywanych czynności.
Jak liczyć sześć miesięcy ulgi na start?
Wiele nieporozumień dotyczy sposobu liczenia okresu ulgi. Nie zawsze będzie to sześć miesięcy od konkretnej daty rozpoczęcia firmy.
Przykładowo:
- Jeżeli rozpoczniesz działalność 1 marca 2026 roku, marzec jest pierwszym miesiącem ulgi. Ostatnim będzie sierpień.
- Jeżeli rozpoczniesz działalność 15 marca 2026 roku, marzec nie jest liczony do sześciu pełnych miesięcy. Okres ulgi obejmie kwiecień–wrzesień.
Dlatego data rozpoczęcia działalności może wpływać na faktyczny czas korzystania z preferencji.
Warto pamiętać, że zawieszenie działalności nie powoduje automatycznego wydłużenia sześciomiesięcznego okresu ulgi.
Jak zgłosić ulgę na start do ZUS?
Przedsiębiorca korzystający z ulgi na start co do zasady zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA, z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia, zwykle rozpoczynającym się od 05 40.
Zgłoszenie należy złożyć zasadniczo w ciągu siedmiu dni od powstania obowiązku ubezpieczenia. Można to zrobić w ramach dostępnej procedury CEIDG lub elektronicznie przez eZUS.
Co tracisz, korzystając z ulgi na start?
Brak składek społecznych oznacza niższe wydatki, ale ma również konsekwencje.
Okres ulgi na start nie jest okresem opłacania składek emerytalnych z działalności. Z tego tytułu nie powstaje również ochrona wynikająca z ubezpieczenia chorobowego ani wypadkowego.
Jeżeli przedsiębiorca zachoruje i nie ma innego odpowiedniego tytułu do świadczeń, sama ulga na start nie zapewni mu prawa do zasiłku chorobowego.
Dlatego możliwość niepłacenia składek warto rozpatrywać nie tylko jako oszczędność, ale również w kontekście zabezpieczenia finansowego przedsiębiorcy.
Preferencyjny ZUS przez 24 miesiące – ile wynoszą składki w 2026 roku?
Po zakończeniu ulgi na start można, po spełnieniu ustawowych warunków, przejść na preferencyjne składki społeczne.
Przez 24 miesiące kalendarzowe przedsiębiorca może opłacać składki od zadeklarowanej podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł, a najniższa preferencyjna podstawa składek to 1441,80 zł.
Składki preferencyjne w 2026 roku
| Rodzaj składki | Kwota miesięczna |
|---|---|
| Emerytalna | 281,44 zł |
| Rentowa | 115,34 zł |
| Wypadkowa (stawka 1,67%) | 24,08 zł |
| Chorobowa – dobrowolna | 35,32 zł |
| Razem z chorobową | 456,18 zł |
| Razem bez chorobowej | 420,86 zł |
Kwoty dotyczą minimalnej preferencyjnej podstawy i wskazanej stawki wypadkowej. Nie obejmują składki zdrowotnej. Przy innej podstawie lub stawce wypadkowej należności mogą być wyższe.
Przy minimalnej podstawie preferencyjnej przedsiębiorca zwykle nie opłaca Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, choć trzeba uwzględnić szczególne sytuacje związane z innymi tytułami do ubezpieczeń.
Jak przejść z ulgi na start na preferencyjny ZUS?
Po zakończeniu ulgi trzeba odpowiednio zmienić zgłoszenie do ubezpieczeń.
- Wyrejestruj się z dotychczasowego kodu ubezpieczenia za pomocą ZUS ZWUA.
- Zgłoś się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego przez ZUS ZUA z właściwym kodem preferencyjnym, najczęściej 05 70.
- Sprawdź poprawność dokumentów w systemie eZUS.
- Rozliczaj składki według aktualnej podstawy i właściwych terminów.
Zmiana nie polega wyłącznie na rozpoczęciu opłacania wyższej kwoty. Konieczne jest również prawidłowe zgłoszenie do odpowiednich ubezpieczeń.
Duży ZUS – jakie składki społeczne obowiązują w 2026 roku?
Po zakończeniu ulg przedsiębiorca może podlegać zasadom ogólnym opłacania składek społecznych. W 2026 roku najniższa standardowa podstawa wymiaru wynosi 5652 zł.
| Rodzaj należności | Kwota miesięczna |
|---|---|
| Emerytalna | 1103,27 zł |
| Rentowa | 452,16 zł |
| Wypadkowa (stawka 1,67%) | 94,39 zł |
| Chorobowa – dobrowolna | 138,47 zł |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 138,47 zł |
| Razem z chorobową | 1926,76 zł |
| Razem bez chorobowej | 1788,29 zł |
Podane wartości dotyczą typowej sytuacji przedsiębiorcy opłacającego składki od minimalnej standardowej podstawy, z uwzględnieniem właściwej stawki wypadkowej i obowiązku opłacania FP oraz FS. W indywidualnych przypadkach wysokość należności może być inna.
Do składek społecznych należy doliczyć składkę zdrowotną obliczaną według zasad właściwych dla formy opodatkowania.
Mały ZUS Plus w 2026 roku – nowe zasady 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy
Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady ustalania okresu korzystania z Małego ZUS Plus. Uprawniony przedsiębiorca może korzystać z ulgi przez maksymalnie 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej.
To istotne rozwiązanie dla przedsiębiorców osiągających stosunkowo niewielkie dochody, którzy zakończyli już okres preferencyjnych składek.
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?
Do podstawowych warunków należą:
- przychód z działalności za poprzedni rok nieprzekraczający 120 000 zł, z proporcjonalnym pomniejszeniem limitu, jeśli działalność prowadzono tylko przez część roku;
- prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym;
- brak ustawowych przesłanek wykluczających korzystanie z ulgi;
- terminowe dokonanie odpowiednich zgłoszeń do ZUS.
Mały ZUS Plus nie jest ulgą dla każdego przedsiębiorcy, który dopiero założył firmę. Nie można też korzystać z niego w okresie, w którym przedsiębiorca spełnia warunki do opłacania preferencyjnych składek od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia.
Podstawę składek społecznych oblicza się indywidualnie na podstawie dochodu z poprzedniego roku. Nie może być niższa od ustawowego minimum ani wyższa od właściwej standardowej podstawy.
Co dokładnie zmieniło się od stycznia 2026 roku?
Według wyjaśnień ZUS od stycznia 2026 roku przedsiębiorcy spełniający warunki mogą rozpocząć korzystanie z nowego limitu 36 miesięcy ulgi w 60-miesięcznym okresie, niezależnie od wykorzystania ulgi przed 2026 rokiem.
Nie oznacza to automatycznie, że każdy przedsiębiorca otrzymuje dodatkowe 36 miesięcy bez spełnienia pozostałych wymagań.
Przy rozliczaniu okresów korzystania z ulgi szczególne znaczenie mają miesiące kalendarzowe. Nawet korzystanie przez część miesiąca może oznaczać zaliczenie całego miesiąca do odpowiedniego limitu.
Przed przejściem na Mały ZUS Plus warto więc sprawdzić konkretną datę rozpoczęcia uprawnienia, dotychczasowe okresy ubezpieczenia oraz terminy zgłoszeń.
Wakacje składkowe 2026 – jeden miesiąc bez własnych składek społecznych
W 2026 roku przedsiębiorcy spełniający ustawowe warunki mogą skorzystać z wakacji składkowych za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym.
W tym czasie składki społeczne objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, a przedsiębiorca może normalnie prowadzić działalność i wystawiać faktury.
Zwolnienie dotyczy odpowiednich składek na własne ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy oraz, jeśli występują, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego.
Wakacje składkowe nie obejmują składki zdrowotnej ani składek za pracowników. Zwolnienie dotyczy składek ustalanych od właściwej najniższej podstawy, a nie dowolnie zadeklarowanej wyższej podstawy.
Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe?
- Zaloguj się na konto płatnika składek na portalu eZUS.
- Odszukaj formularz RWS.
- Wybierz miesiąc, za który chcesz uzyskać zwolnienie.
- Uzupełnij wymagane informacje i oświadczenia, w tym dotyczące pomocy de minimis.
- Wyślij wniosek w miesiącu poprzedzającym miesiąc planowanego zwolnienia.
- Sprawdź rozstrzygnięcie oraz prawidłowo rozlicz składki za wybrany okres.
Przykładowo przedsiębiorca, który chciałby skorzystać ze zwolnienia za grudzień 2026 roku, powinien złożyć wniosek RWS w listopadzie 2026 roku.
Wniosek złożony dwa miesiące wcześniej albo dopiero w miesiącu, za który ma przysługiwać zwolnienie, nie spełnia wymaganego terminu.
Warto pamiętać, że skorzystanie z wakacji składkowych nie następuje automatycznie. Konieczne jest złożenie wniosku i spełnienie wymaganych kryteriów.
Składka zdrowotna w 2026 roku – ulgi ZUS jej nie likwidują
Jednym z najczęstszych błędów początkujących przedsiębiorców jest utożsamianie ulgi na start z całkowitym zwolnieniem z płacenia ZUS.
Ulga na start dotyczy składek społecznych, a nie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zasady jej ustalania zależą m.in. od formy opodatkowania.
Składka zdrowotna przy ryczałcie w 2026 roku
Dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ZUS ogłosił następujące kwoty miesięcznej składki zdrowotnej na 2026 rok:
| Przychód roczny | Składka zdrowotna |
|---|---|
| Do 60 000 zł | 498,35 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1495,04 zł |
Wysokość składki zależy od właściwego progu przychodowego. Przekroczenie progu w ciągu roku może wpłynąć na wysokość bieżących należności oraz rozliczenie roczne.
Dla przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej lub podatkiem liniowym składka zdrowotna jest obliczana według innych zasad, związanych przede wszystkim z dochodem i ustawowymi minimami.
Nie należy więc porównywać samych składek społecznych bez uwzględnienia składki zdrowotnej.
Ulga na start a zawieszenie firmy
Zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza, że licznik każdej ulgi zostaje zatrzymany.
W przypadku ulgi na start oraz preferencyjnych składek okresy kalendarzowe biegną również podczas zawieszenia działalności.
Przed zawieszeniem firmy warto sprawdzić, ile miesięcy uprawnienia pozostało oraz jakie skutki będzie to miało po wznowieniu działalności.
Odrębne zasady dotyczą ustalania okresów Małego ZUS Plus, dlatego przy tej uldze znaczenie mają również miesiące faktycznego prowadzenia działalności.
Najczęstsze błędy przedsiębiorców przy korzystaniu z ulg ZUS
- Brak zgłoszenia do ubezpieczeń: sam wpis do CEIDG nie zawsze oznacza zakończenie wszystkich formalności ubezpieczeniowych.
- Nieprawidłowe liczenie miesięcy: rozpoczęcie działalności pierwszego dnia miesiąca i w jego połowie może dawać inną datę zakończenia ulgi na start.
- Zapomnienie o składce zdrowotnej: zwolnienie ze składek społecznych nie oznacza automatycznego zwolnienia ze zdrowotnej.
- Spóźnione zgłoszenie do Małego ZUS Plus: przekroczenie właściwego terminu może wpłynąć na prawo do rozliczania ulgi.
- Spóźniony wniosek RWS: wakacje składkowe trzeba zaplanować co najmniej w poprzednim miesiącu.
- Praca dla byłego pracodawcy: wykonywanie określonych czynności może wykluczać część preferencji.
- Brak zmiany kodu ubezpieczenia: przy przechodzeniu między ulgami należy dopilnować właściwych zgłoszeń.
Gdzie wyjaśnić sprawy ZUS w Łodzi?
Przedsiębiorcy z Łodzi i województwa łódzkiego mogą korzystać z elektronicznej obsługi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz z pomocy właściwych placówek.
Jedną z nich jest ZUS I Oddział w Łodzi przy ul. Zamenhofa 2, którego wizytówka znajduje się w katalogu Firmy Łódzkie.
Przed wizytą warto sprawdzić, która placówka jest właściwa dla Twojej sprawy oraz czy można ją załatwić przez portal eZUS.
Osoby, które dopiero planują rozpoczęcie działalności, mogą również zapoznać się z poradnikiem „Jak założyć firmę w Łodzi w 2026 roku? CEIDG, urząd skarbowy i ZUS krok po kroku”, dostępnym w dziale artykułów serwisu Firmy Łódzkie.
Podsumowanie – jak korzystać z ulg ZUS w 2026 roku?
Ulga na start, preferencyjne składki, Mały ZUS Plus oraz wakacje składkowe pozwalają zmniejszyć wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie są jednak jednym programem, który automatycznie przysługuje wszystkim przedsiębiorcom.
W typowym przypadku nowa firma może najpierw korzystać przez sześć miesięcy z ulgi na start, następnie przez 24 miesiące z preferencyjnych składek, a później – przy spełnieniu dodatkowych warunków – rozważyć Mały ZUS Plus.
Niezależnie od etapu prowadzenia firmy trzeba pamiętać o ubezpieczeniu zdrowotnym, zgłoszeniach do ZUS i terminowym składaniu dokumentów.
Najlepszym sposobem uniknięcia błędów jest sprawdzenie aktualnych zasad przed zakończeniem każdej ulgi, a w razie wątpliwości skonsultowanie indywidualnej sytuacji z ZUS lub osobą prowadzącą rozliczenia przedsiębiorcy.
Oficjalne źródła
- ZUS – ulga na start i preferencyjne składki.
- ZUS – wysokość składek w 2026 roku.
- ZUS – Mały ZUS Plus, nowe zasady od 2026 roku.
- ZUS – wakacje składkowe i wniosek RWS.
- Biznes.gov.pl – formalności związane z prowadzeniem firmy.
Materiał informacyjny redakcji Firmy Łódzkie. Stan informacji: 19 października 2026 roku. Artykuł dotyczy zasad ogólnych i nie zastępuje indywidualnej analizy sytuacji ubezpieczeniowej ani porady podatkowej.