Łódzkie Centrum Filmowe Sp. z o.o.

Łódzkie Centrum Filmowe Sp. z o.o. (ŁCF) zajmuje szczególne miejsce w historii łódzkiej kinematografii. Nie jest typową agencją produkcyjną ani muzeum: jego zasadniczą działalnością jest zachowywanie i udostępnianie kostiumów, rekwizytów oraz innych środków inscenizacyjnych wykorzystywanych przy realizacji filmów, seriali, reklam i widowisk. Spółka działa w Łodzi jako zaplecze dla twórców z całej Polski, a jej zbiory stanowią żywe świadectwo kolejnych epok krajowej produkcji filmowej.

Początki tej kolekcji sięgają 1945 roku i powojennej Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi. W miarę rozwoju produkcji przy ulicy Łąkowej gromadzono stroje szyte do kolejnych obrazów, elementy scenografii, wyposażenie planów i przedmioty codziennego użytku pozwalające odtwarzać różne okresy historyczne. Wytwórnia stała się jednym z filarów polskiego przemysłu filmowego. Zmiany gospodarcze lat dziewięćdziesiątych przekształciły sposób funkcjonowania tego zaplecza, ale część zasobów zachowano i nadal wykorzystywano przy nowych realizacjach.

Dzieje samej organizacji należy odróżnić od wieku przechowywanych zbiorów. Łódzkie Centrum Filmowe działało jako instytucja filmowa przed utworzeniem obecnej spółki, która została zarejestrowana w 2010 roku w wyniku komercjalizacji. W styczniu 2013 roku Miasto Łódź przejęło udziały od Skarbu Państwa. Obecnie centrum jest spółką miejską, a utrzymanie i udostępnianie kolekcji łączy cele gospodarcze z ochroną ważnej części filmowego dziedzictwa regionu.

Największą część zasobu stanowią kostiumy cywilne, historyczne i mundury. Według informacji centrum liczy on ponad 250 tysięcy sztuk odzieży i umundurowania. W magazynach znajdują się stroje z różnych okresów: od stylizacji starożytnych i średniowiecznych po ubiory barokowe, dziewiętnastowieczne, międzywojenne i współczesne. Ważne są również dodatki, takie jak nakrycia głowy, obuwie, peruki czy drobne elementy ubioru, dzięki którym realizatorzy mogą budować spójny obraz postaci i epoki.

Drugim istotnym działem są rekwizyty filmowe, których centrum podaje niemal 50 tysięcy. Ich znaczenie wykracza poza dekorację: odpowiednio dobrane przedmioty pozwalają wiarygodnie zbudować wnętrze mieszkania, urzędu, zakładu pracy czy sceny ulicznej. Oddzielną specjalizacją jest zaplecze broni wykorzystywanej podczas realizacji scen filmowych, udostępnianej zgodnie z wymaganiami dotyczącymi takiego sprzętu i odpowiedniej obsługi. Przedmioty te służą ekipom produkcyjnym, a nie są ogólnodostępną ekspozycją.

Ze zbiorów korzystają producenci filmów i seriali, teatry, organizatorzy widowisk historycznych, instytucje wystawiennicze, twórcy reklam i sesji zdjęciowych. Kostiumy centrum można było oglądać w realizacjach takich jak „Ziemia obiecana”, „Pan Tadeusz”, „Czas honoru” czy „Miasto 44”. Zgromadzone przedmioty mogą wracać na plan wiele lat po powstaniu: dawny kostium zyskuje nowe zastosowanie, a zachowanie go ogranicza konieczność odtwarzania wszystkiego od początku.

Centrum prowadzi również Antykwariat Filmowy, w którym oferowane są wybrane przedmioty wycofane z bieżącego wykorzystania produkcyjnego. Ułatwia to odróżnienie komercyjnej oferty firmy od podstawowej funkcji magazynów inscenizacyjnych. Przestrzeń nie działa na zasadach muzeum z codziennym swobodnym zwiedzaniem; wydarzenia otwarte i okazjonalne oprowadzania, jeżeli są organizowane, są ogłaszane oddzielnie.

Znaczenie Łódzkiego Centrum Filmowego polega na zachowaniu materialnej pamięci o polskich filmach i rzemiośle pracujących przy nich kostiumografów, charakteryzatorów oraz scenografów. W mieście, w którym powstawały najważniejsze powojenne instytucje kinematografii, tak rozbudowane zaplecze jest zarówno narzędziem współczesnych produkcji, jak i elementem ciągłości tradycji filmowej. Firma funkcjonuje obecnie przy ulicy Obywatelskiej, a nie w dawnym kompleksie Wytwórni Filmów Fabularnych przy Łąkowej.