Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Uniejowie

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Uniejowie jest najważniejszą samorządową instytucją kultury miasta i gminy Uniejów. Siedziba ośrodka znajduje się przy ul. Targowej 21, w zabytkowym późnoklasycystycznym dworku wzniesionym w 1845 roku. Działalność MGOK obejmuje edukację artystyczną, organizację wydarzeń, pracę z zespołami i grupami mieszkańców, warsztaty, koncerty, kino, konkursy, projekty dla dzieci i młodzieży oraz inicjatywy kierowane do dorosłych i seniorów. Ośrodek jest jednym z podstawowych miejsc lokalnej aktywności społecznej, a jego znaczenie wynika zarówno z długiej historii instytucji, jak i wyjątkowego charakteru samego budynku.

Dworek przy ul. Targowej powstał w 1845 roku na terenie dawnych zabudowań wojskowych. Pierwotnie był związany z rodziną Hoffmeistrów, zarządzającą dobrami hrabiowskiej rodziny Tollów, dawnych właścicieli i zarządców majątku związanego z uniejowskim zamkiem. Budynek reprezentuje późny klasycyzm i przez dziesięciolecia zmieniał funkcje wraz z przemianami miasta. Po I wojnie światowej pozostawał związany z rodziną dawnych właścicieli, natomiast po II wojnie światowej część pomieszczeń wykorzystywała Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”. W dworku mieściły się biura, magazyny i punkty skupu, a przez pewien czas funkcjonował także ośrodek zdrowia.

Z czasem budynek zaczął być wykorzystywany na potrzeby działalności społecznej i kulturalnej. Po wojnie w Uniejowie funkcjonował Dom Ludowy, później przekształcony w Dom Kultury. W 1976 roku władze miasta powołały Gminny Ośrodek Kultury, który rozpoczął działalność 1 stycznia 1977 roku. Początkowo jego siedziba znajdowała się w budynku Urzędu Miejskiego. Rozwój oferty i rosnące potrzeby lokalnej społeczności sprawiły jednak, że zaczęto poszukiwać miejsca dającego większe możliwości prowadzenia zajęć, prób i spotkań.

Z inicjatywy ówczesnego dyrektora Stanisława Rybaka na potrzeby ośrodka przeznaczono zabytkowy dworek przy ul. Targowej. Budynek wymagał wtedy poważnych prac remontowych. Modernizacja została sfinansowana ze środków Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Koninie i zakończyła się w 1987 roku. Wtedy też przyjęto nazwę Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Uniejowie. W odnowionych pomieszczeniach urządzono pracownie, sale prób zespołów muzycznych, przestrzenie spotkań i pomieszczenia biurowe. Dworek stał się stałym centrum działalności kulturalnej miasta i gminy.

W budynku znalazła również miejsce Szkoła Muzyczna I stopnia. Dzięki temu dawna rezydencja pełni jednocześnie funkcję zabytku, siedziby instytucji kultury i przestrzeni edukacji muzycznej. Przez kolejne dekady w dworku odbywały się zajęcia dla dzieci, młodzieży i dorosłych, próby zespołów, spotkania stowarzyszeń i organizacji oraz wydarzenia integrujące mieszkańców. Z ośrodkiem związany jest także Uniwersytet Trzeciego Wieku i lokalne środowiska artystyczne. Model działalności MGOK opiera się więc nie tylko na organizacji dużych imprez, ale również na regularnej pracy z mieszkańcami przez cały rok.

Istotnym elementem programu są zajęcia artystyczne i warsztatowe. Ośrodek prowadzi lub wspiera działalność grup wokalnych, muzycznych, plastycznych i innych form edukacji kulturalnej. Organizuje konkursy fotograficzne i plastyczne, zajęcia podczas ferii i wakacji, projekty międzypokoleniowe oraz działania rozwijające zainteresowania dzieci i młodzieży. W kolejnych latach przy MGOK działały chóry, kapele i zespoły śpiewacze, a instytucja współpracowała ze szkołami, jednostkami OSP, organizacjami społecznymi i lokalnymi twórcami.

Ośrodek odpowiada także za znaczną część wydarzeń odbywających się w przestrzeni publicznej gminy. W jego kalendarzu znajdują się koncerty, kino letnie, imprezy plenerowe, dożynki, festiwale, pikniki, wydarzenia świąteczne i spotkania o charakterze społecznym. W 2026 roku MGOK organizował m.in. Kino Letnie, Kino w Dworku, Gminny Festiwal Strażackich Orkiestr Dętych, Noc Świętojańską, koncerty charytatywne, warsztaty i wydarzenia wakacyjne. Aktywny program pokazuje, że instytucja nie ogranicza się do utrzymywania siedziby, lecz pozostaje jednym z głównych organizatorów bieżącego życia kulturalnego w Uniejowie.

Po wielu latach użytkowania dworek wymagał ponownej gruntownej modernizacji. Starania o jego kompleksową rewitalizację podejmowano już od 2013 roku, jednak przełom nastąpił po zwycięstwie obiektu w wojewódzkiej edycji konkursu „Nasz Zabytek”. W 2022 roku podpisano umowę z Fundacją Most the Most, zapewniającą 1 mln zł wsparcia. Kolejne 2 mln zł pochodziły z Rządowego Funduszu Polski Ład, a brakującą część kosztów pokryła gmina. Wyłoniony wykonawca podjął się realizacji robót o wartości przekraczającej 3,35 mln zł.

Zakres inwestycji był bardzo szeroki. Prace obejmowały m.in. wymianę konstrukcji dachu i stropów, stolarki okiennej i drzwiowej, roboty murarskie, posadzkowe i tynkarskie, konserwację sztukaterii i gzymsów, odnowienie elewacji oraz modernizację instalacji elektrycznych i sanitarnych. Przebudowano także przestrzeń wewnętrzną, tworząc większą salę przeznaczoną na próby, koncerty, spotkania organizacji i zajęcia. Ważnym celem było usunięcie barier architektonicznych: wykonano m.in. rozwiązania ułatwiające korzystanie z obiektu osobom z niepełnosprawnościami i seniorom.

Podczas remontu działalność MGOK została przeniesiona do tymczasowej siedziby w dawnym przedszkolu przy ul. Wiśniowej, co pozwoliło zachować ciągłość zajęć i wydarzeń. Po zakończeniu prac odrestaurowany dworek został oficjalnie otwarty 30 maja 2025 roku. Rewitalizacja przywróciła historycznemu obiektowi reprezentacyjny charakter, a jednocześnie zmieniła go w znacznie bardziej funkcjonalną przestrzeń społeczną. Modernizacja jest przykładem wykorzystania zabytku nie tylko jako obiektu do ochrony, lecz jako aktywnej infrastruktury służącej mieszkańcom.

Znaczenie MGOK jest szczególnie widoczne w przypadku Uniejowa, który w ostatnich kilkunastu latach przeszedł dużą przemianę z niewielkiego miasta w rozpoznawalny ośrodek uzdrowiskowy i turystyczny. Rozwój term, hoteli i infrastruktury turystycznej zwiększył liczbę wydarzeń i gości, ale jednocześnie stworzył potrzebę zachowania silnej lokalnej tożsamości. Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury pełni w tym układzie rolę instytucji skierowanej przede wszystkim do mieszkańców: podtrzymuje miejscowe tradycje, wspiera zespoły i organizacje oraz tworzy program niezależny od komercyjnej oferty turystycznej.

W 2026 roku Rada Miejska w Uniejowie zmieniła uchwałę dotyczącą utworzenia instytucji kultury, dostosowując jej formalne ramy działania do współczesnych potrzeb. Jednocześnie ośrodek zachował podstawową misję rozwijaną od końca lat siedemdziesiątych: organizowanie lokalnego życia kulturalnego i tworzenie warunków do aktywnego uczestnictwa mieszkańców w kulturze. Połączenie niemal pięćdziesięcioletniej historii instytucji, zabytkowego dworku z 1845 roku i dużej rewitalizacji zakończonej w 2025 roku sprawia, że MGOK należy do najważniejszych miejsc społecznych i kulturalnych Uniejowa.