Pałac Chojnata

Pałac Chojnata w Woli Chojnacie jest jednym z bardziej charakterystycznych zabytkowych obiektów rezydencjonalnych we wschodniej części województwa łódzkiego. Neorenesansowy pałac stoi w rozległym parku w gminie Biała Rawska, pomiędzy Łodzią a Warszawą. Współcześnie pełni funkcję hotelową, restauracyjną i konferencyjno-eventową, dzięki czemu historyczny zespół pozostaje żywą częścią lokalnej infrastruktury turystycznej, a nie wyłącznie obiektem oglądanym z zewnątrz.

Historia majątku Wola Chojnata sięga początków XIX wieku. Dobra wielokrotnie zmieniały właścicieli, a z miejscem wiązane są m.in. losy Stanisława Woyczyńskiego, generała wojsk polskich z epoki napoleońskiej. Dzisiejszy kształt rezydencji powstał w drugiej połowie XIX wieku. Narodowy Instytut Dziedzictwa datuje pałac na trzecią ćwierć XIX stulecia i określa go jako obiekt neorenesansowy. W lokalnych programach ochrony zabytków oraz innych opracowaniach pojawia się rok 1873. Pałac został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 519 w 1979 roku, a otaczający go park objęto ochroną konserwatorską wcześniej, w 1978 roku.

W drugiej połowie XIX wieku majątek znalazł się w rękach Józefa Wierzbickiego. To z okresem jego własności łączona jest przebudowa, dzięki której rezydencja uzyskała reprezentacyjną formę zachowaną do dziś. Źródła podają różne wersje dotyczące autorstwa projektu; pojawia się m.in. nazwisko Henryka Marconiego, jednak sama strona pałacu ostrożnie zaznacza, że szczegóły dotyczące daty i projektanta nie są całkowicie pewne. Bezsporne pozostaje natomiast to, że zespół pałacowo-parkowy wyróżnia się skalą i architekturą na tle wiejskich rezydencji dawnego powiatu rawskiego.

Po II wojnie światowej, wraz z reformą rolną, pałac przeszedł na własność Skarbu Państwa. Przez kolejne dziesięciolecia obiekt nie miał warunków sprzyjających zachowaniu dawnej świetności. Przełom nastąpił w 1995 roku, kiedy rezydencja trafiła w prywatne ręce i rozpoczął się proces renowacji. Odnowienie budynku pozwoliło przywrócić mu funkcję reprezentacyjną i jednocześnie nadać nowe zastosowanie gospodarcze. Dzięki temu zabytkowa architektura została powiązana z działalnością hotelarską, gastronomią oraz organizacją wydarzeń.

Obecnie Pałac Chojnata oferuje noclegi, restaurację i przestrzenie przeznaczone na konferencje, szkolenia, spotkania biznesowe oraz uroczystości rodzinne. W pałacowych wnętrzach działają sale bankietowe i konferencyjne, a oferta wydarzeń obejmuje również wykorzystanie parku i infrastruktury plenerowej. Restauracja serwuje dania kuchni polskiej i europejskiej. Obiekt funkcjonuje także jako miejsce weekendowych pobytów i wypoczynku, korzystając z położenia w spokojnej, wiejskiej części powiatu rawskiego.

Istotnym elementem zespołu jest zabytkowy park, którego początki sięgają XIX wieku. Oficjalna strona obiektu podaje powierzchnię około siedmiu hektarów. Park nie jest wyłącznie dekoracyjnym otoczeniem budynku – stanowi część całego założenia rezydencjonalnego i jest wykorzystywany podczas pobytów oraz wydarzeń plenerowych. W historycznym zespole Woli Chojnaty zachowały się również inne obiekty gospodarcze, w tym murowany spichlerz z pierwszej połowy XIX wieku, również objęty ochroną konserwatorską.

Współczesna działalność Pałacu Chojnata pokazuje jeden z najbardziej wartościowych sposobów wykorzystania zabytkowych rezydencji: zachowanie historycznej substancji przy jednoczesnym utrzymaniu obiektu w stałym użytkowaniu. Pałac nie pełni dziś funkcji muzeum, lecz dzięki hotelowi, restauracji, wydarzeniom i konferencjom pozostaje dostępny dla gości i jest regularnie utrzymywany. Dla gminy Biała Rawska i całego powiatu rawskiego stanowi jednocześnie zabytek architektury, obiekt noclegowy oraz miejsce organizacji wydarzeń, wzmacniając turystyczną ofertę tej części województwa łódzkiego.