Park im. ks. bp. Michała Klepacza w Łodzi – dawne ogrody Richterów

Park Klepacza – niewielki zabytek zieleni w Łodzi

Park im. ks. biskupa Michała Klepacza zajmuje około 3,3 hektara na Polesiu, pomiędzy ul. ks. Ignacego Skorupki, Wólczańską i aleją Politechniki. Choć jest znacznie mniejszy od Parku na Zdrowiu czy Julianowskiego, wyróżnia się kompozycją historycznej zieleni i powiązaniem z zachowanymi willami łódzkich przemysłowców. Dziś stanowi część kampusu Politechniki Łódzkiej, ale pozostaje miejscem spacerów i krótkiego odpoczynku dla mieszkańców.

Od ogrodów fabrykanckich do wspólnego parku

Historia tego miejsca wiąże się z rodem Richterów, którego przedstawiciele prowadzili w Łodzi działalność przemysłową. Przy ich rezydencjach na przełomie XIX i XX wieku urządzono dwa prywatne ogrody ozdobne. Za ważną datę uznaje się 1904 rok, związany z ukończeniem willi Reinholda Richtera i jej dekoracyjną bramą. Drugą część kompleksu tworzył ogród Józefa Richtera. Po wojnie tereny były stopniowo udostępniane mieszkańcom; pełne połączenie obu części nastąpiło w latach sześćdziesiątych XX wieku.

Wille Richterów i historyczny krajobraz

Park jest oprawą dwóch zabytkowych rezydencji, które stanowią świadectwo ambicji architektonicznych łódzkich przemysłowców. Willa Józefa Richtera nawiązuje do włoskiego renesansu, a willa Reinholda Richtera ma bardziej zróżnicowaną, malowniczą bryłę odwołującą się do historycznych stylów Europy Północnej. Obiekty służą obecnie Politechnice Łódzkiej, a willa Reinholda jest siedzibą rektoratu. Nie należy traktować ich wnętrz jak stale otwartych obiektów muzealnych, choć oglądanie elewacji i ogrodowej kompozycji z dozwolonych tras pozwala dostrzec charakter dawnego założenia.

Dąb „Fabrykant” i wiosenny dywan cebulic

Najbardziej rozpoznawalnym drzewem parku jest potężny dąb szypułkowy „Fabrykant”, nazywany także „Jagosem”. Jego rozłożysta korona jest jedną z ikon przyrodniczych Łodzi; w 2023 roku drzewo zdobyło tytuł Europejskiego Drzewa Roku. Wczesną wiosną pod konarami pojawiają się niebieskie kobierce cebulic, które od lat przyciągają spacerowiczów i fotografów. Ochroną objęto także inne cenne drzewa. Przyrodniczy charakter miejsca wynika z zestawienia starych okazów, nasadzeń ozdobnych i niewielkich trawników.

Politechnika Łódzka i konserwacja zabytku

Od 2017 roku park jest własnością Politechniki Łódzkiej. Uczelnia utrzymuje teren zielony i prowadzi prace pielęgnacyjne. W 2025 roku pozyskała dotację na wymianę konstrukcji wsporczej zagrożonych konarów dębu „Fabrykant” oraz konserwację parkowych rzeźb „Piedestał” i „Zdrój”. Takie działania pokazują, że ochrona miejsca obejmuje nie tylko roślinność, ale również elementy małej architektury. Park figuruje w rejestrze zabytków, dlatego większe ingerencje wymagają uwzględniania wartości historycznych.

Dojście, spacer i zasady korzystania

Najłatwiej odnaleźć park od strony ul. ks. Skorupki i Wólczańskiej, w sąsiedztwie budynków Politechniki Łódzkiej. Teren jest ogólnodostępny, jednak nie jest osobnym parkiem rozrywki ani ogrodem botanicznym z biletami. Przy spacerze warto przyjrzeć się kompozycji starych drzew, elewacjom willi i wiosennej roślinności. Nie należy wchodzić na wydzielone powierzchnie nasadzeń ani dotykać zabezpieczeń podtrzymujących dąb. Ewentualne zmiany dostępności wynikające z prac konserwatorskich warto sprawdzać w komunikatach uczelni.