Piotrkowskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o.

Piotrkowskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. są podstawowym operatorem miejskiego systemu zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków w Piotrkowie Trybunalskim. Spółka należy w całości do Miasta Piotrków Trybunalski i prowadzi działalność z siedzibą przy ul. Przemysłowej 4. Jej zadania obejmują eksploatację sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, obsługę przyłączy, utrzymanie ujęć wody i oczyszczalni ścieków, badania laboratoryjne oraz całodobowe reagowanie na awarie. Z miejskiej infrastruktury korzystają mieszkańcy, przedsiębiorstwa, instytucje publiczne i inne obiekty funkcjonujące na terenie miasta.

Historia piotrkowskich wodociągów jest znacznie starsza niż obecna forma prawna spółki. W okresie międzywojennym miasto miało jedynie ograniczoną lokalną infrastrukturę wodociągową, a kanalizacja obejmowała przede wszystkim część śródmieścia i główne ulice. Przełom nastąpił dzięki ogólnopolskiemu programowi inwestycji miejskich realizowanych przy współpracy z amerykańską firmą Ulen & Company. 5 października 1927 roku Piotrków otrzymał do użytkowania nową sieć kanalizacyjną wraz z pierwszą miejską oczyszczalnią ścieków. Była to jedna z inwestycji, które zasadniczo zmieniły warunki sanitarne rozwijającego się miasta.

Na przełomie 1927 i 1928 roku uruchomiono także nowoczesny jak na ówczesne warunki system wodociągowy. Woda była uzdatniana i kierowana do miejskiej sieci, a ważnym elementem całego układu stała się charakterystyczna wieża ciśnień przy ul. Słowackiego, w pobliżu dworca kolejowego. Obiekt do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych śladów międzywojennej modernizacji Piotrkowa. Powstanie wodociągów i kanalizacji oznaczało nie tylko poprawę komfortu mieszkańców, lecz również stworzenie podstaw infrastrukturalnych pod dalszą rozbudowę zabudowy mieszkaniowej, przemysłu i usług.

W kolejnych dziesięcioleciach system rozwijał się wraz z miastem. Powstawały kolejne ujęcia, sieci magistralne i osiedlowe, rozbudowywano kanalizację oraz zaplecze oczyszczania ścieków. W drugiej połowie XX wieku ważnym elementem systemu stała się nowa oczyszczalnia przy ul. Podole, której kolejne etapy uruchamiano w latach siedemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Rozwój wodociągów był związany zarówno z rosnącą liczbą mieszkańców, jak i z potrzebami zakładów przemysłowych, szkół, szpitali oraz innych obiektów wymagających stabilnego dostępu do wody i sprawnego odbioru ścieków.

Obecna spółka Piotrkowskie Wodociągi i Kanalizacja została powołana przez samorząd w 2009 roku, a działalność operacyjną rozpoczęła 1 stycznia 2010 roku. Przejęła od Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej zadania związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków. Jednym z głównych powodów utworzenia odrębnej spółki była możliwość realizacji dużego projektu inwestycyjnego obejmującego modernizację i rozbudowę oczyszczalni ścieków oraz innych elementów miejskiego systemu wodno-kanalizacyjnego z wykorzystaniem funduszy europejskich.

Program modernizacji objął między innymi oczyszczalnię ścieków, stację uzdatniania wody, odcinki sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz budowę nowej infrastruktury. Znaczenie takich inwestycji jest szczególne w systemach komunalnych, które rozwijano przez wiele dziesięcioleci i w których obok nowych przewodów nadal funkcjonują fragmenty wykonywane w różnych technologiach i okresach. Stopniowa wymiana starszych odcinków ogranicza awaryjność, straty wody i ryzyko zakłóceń, a rozbudowa sieci umożliwia podłączanie kolejnych nieruchomości.

Dziś przedsiębiorstwo prowadzi kilka powiązanych obszarów działalności. Zakład Sieci Wodociągowo-Kanalizacyjnej odpowiada za eksploatację przewodów, przyłączy i urządzeń sieciowych oraz wykonuje prace związane z rozbudową i modernizacją infrastruktury. Osobne jednostki prowadzą ujęcia i uzdatnianie wody oraz oczyszczalnię ścieków. Spółka posiada także laboratorium wykonujące badania fizykochemiczne i mikrobiologiczne wody oraz ścieków. W 2026 roku laboratorium posiadało zatwierdzenie Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wykonywania określonych badań wody przeznaczonej do spożycia.

System eksploatowany przez PWiK obejmuje rozbudowaną sieć wodociągową i kanalizacyjną na terenie Piotrkowa. Oficjalne materiały spółki wskazują setki kilometrów przewodów wraz z magistralami i przyłączami. Sieć jest sukcesywnie rozbudowywana oraz przebudowywana, a przedsiębiorstwo publikuje bieżące komunikaty o awariach, remontach i czasowych przerwach w dostawie wody. Dla mieszkańców ważnym elementem organizacji jest całodobowy system przyjmowania zgłoszeń awaryjnych, niezależny od godzin pracy Biura Obsługi Klienta.

Do zadań przedsiębiorstwa należy także diagnostyka sieci i wykonywanie prac technicznych. Spółka wykorzystuje sprzęt do czyszczenia kanalizacji, inspekcji telewizyjnej przewodów, lokalizacji wycieków oraz robót ziemnych. Część tych usług jest oferowana także odbiorcom zewnętrznym. Dzięki własnemu zapleczu przedsiębiorstwo może prowadzić zarówno planowe prace konserwacyjne, jak i działania związane z usuwaniem awarii bez opierania całej obsługi na wykonawcach zewnętrznych.

Zakres działania PWiK wykracza w wybranych przypadkach poza granice administracyjne Piotrkowa Trybunalskiego. Na podstawie porozumień międzygminnych spółka realizuje część zadań wodociągowych lub kanalizacyjnych również dla wybranych miejscowości sąsiednich gmin. Podstawowym obszarem pozostaje jednak miasto, dla którego PWiK jest samorządowym operatorem infrastruktury wodnej i ściekowej.

Współczesne wodociągi to również system informatyczny i pomiarowy. PWiK rozwija elektroniczną obsługę klientów, zdalne odczyty wodomierzy oraz narzędzia wspierające zarządzanie siecią. W 2026 roku spółka rozpoczęła realizację przedsięwzięcia „Cyberbezpieczne Wodociągi – podniesienie odporności IT/OT i ciągłości działania”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Projekt obejmuje wzmacnianie bezpieczeństwa systemów informatycznych i technologicznych oraz rozwój kompetencji pracowników odpowiedzialnych za ciągłość pracy przedsiębiorstwa.

Równolegle kontynuowana jest rozbudowa infrastruktury kanalizacyjnej. W 2026 roku miasto i spółka informowały między innymi o programie dofinansowania nowych przyłączy kanalizacyjnych dla mieszkańców. Takie działania zwiększają liczbę nieruchomości korzystających z kanalizacji sanitarnej i ograniczają potrzebę korzystania ze zbiorników bezodpływowych. Dla miejskiego systemu oznacza to kolejne lata inwestycji nie tylko w duże obiekty technologiczne, ale również w lokalne odcinki sieci i przyłącza bezpośrednio związane z codziennym życiem mieszkańców.

Piotrkowskie Wodociągi i Kanalizacja łączą więc niemal stuletnią historię miejskiej infrastruktury z obecnymi zadaniami technicznymi i inwestycyjnymi. Od międzywojennej sieci budowanej w ramach projektu Ulen & Company, przez rozwój powojennego przedsiębiorstwa komunalnego, po utworzenie samodzielnej spółki w 2010 roku zmieniał się sposób organizacji i technologia, ale podstawowa funkcja pozostała ta sama: zapewnienie mieszkańcom bezpiecznego dostępu do wody oraz sprawnego odbioru i oczyszczania ścieków.

Z tego względu PWiK jest jednym z kluczowych przedsiębiorstw komunalnych Piotrkowa Trybunalskiego. Jego znaczenie nie wynika z rozpoznawalności marki, lecz z roli systemu, który musi działać każdego dnia niezależnie od pory roku. Historia wodociągów jest jednocześnie częścią historii modernizacji samego miasta: od pierwszych międzywojennych inwestycji sanitarnych po współczesne projekty związane z ochroną środowiska, cyfryzacją i bezpieczeństwem ciągłości usług.