Stado Ogierów w Bogusławicach Sp. z o.o.

Stado Ogierów w Bogusławicach jest ośrodkiem hodowli koni i jeździectwa położonym w gminie Wolbórz, w powiecie piotrkowskim. W jednym miejscu łączy funkcje hodowlane, szkoleniowe i sportowe z rekreacją oraz obsługą gości. Zabudowania stada sąsiadują z dawnym dworem pochodzącym z początku XIX wieku i parkiem, tworząc historyczny zespół majątkowy, którego znaczenie wykracza poza dzisiejszą ofertę jazdy konnej. To jedna z rozpoznawalnych placówek polskiego jeździectwa o tradycji sięgającej pierwszych dekad XX stulecia.

Początki historii stada wiążą się z rokiem 1915, kiedy władze austriackie zebrały w rejonie Piotrkowa Trybunalskiego około 170 ogierów. Po odzyskaniu niepodległości organizacja hodowli przeszła pod polski zarząd wojskowy, a następnie administrację odpowiedzialną za państwowe stadniny. Za datę powstania stada w Bogusławicach przyjmuje się rok 1921. Konie ulokowano początkowo w przystosowanych zabudowaniach gospodarczych miejscowego majątku; z czasem rozwijano infrastrukturę pozwalającą prowadzić planową hodowlę oraz szkolenie zwierząt.

Istotną rolę w rozwoju ośrodka odegrał Tadeusz Nosarzewski, który objął kierownictwo w 1923 roku i prowadził stado przez następnych kilkanaście lat. W 1926 roku odbyła się uroczystość poświęcenia stada, upamiętniona tablicą umieszczoną w pierwszej stajni. Okres międzywojenny ukształtował pozycję Bogusławic jako ośrodka służącego zarówno cywilnej hodowli koni, jak i potrzebom ówczesnej armii. Wojna przerwała tę działalność: podczas ewakuacji na wschód w 1939 roku konie znalazły się pod ostrzałem, a Nosarzewski poniósł śmierć. Kolejna ewakuacja w 1945 roku doprowadziła do ogromnych strat w pogłowiu.

Po zakończeniu II wojny światowej stado odbudowywano, między innymi z wykorzystaniem koni odzyskanych z Niemiec w 1946 roku oraz kolejnych roczników hodowlanych. W 1955 roku rozpoczął działalność zakład treningowy, a w 1969 roku powstał Bogusławicki Klub Jeździecki. Bogusławice stały się miejscem systematycznego szkolenia jeźdźców i koni, zawodów oraz pokazów. Z ośrodkiem związany był wieloletni dyrektor Andrzej Osadziński, działacz i sędzia jeździecki. Jego oraz Barbary Osadzińskiej pamięć upamiętnia memoriał rozgrywany w skokach przez przeszkody.

Odrębną częścią historii Bogusławic jest udział koni, powozów i masztalerzy w polskim kinie. Zwierzęta i zaprzęgi z ośrodka wykorzystywano przy realizacji filmów kostiumowych i historycznych, między innymi „Pana Wołodyjowskiego”, „Hubala” oraz „Potopu”. W latach siedemdziesiątych popularność zyskało także widowisko „Wesele krakowskie”, łączące występy artystyczne z pokazami umiejętności jeździeckich i powożenia. Dzięki takim przedsięwzięciom działalność stada była widoczna nie tylko w środowisku hodowców, lecz także w polskiej kulturze popularnej.

Przemiany gospodarcze po 1989 roku zmieniły formę organizacyjną ośrodka. Po okresie funkcjonowania jako państwowe gospodarstwo i kolejnych przekształceniach od 1994 roku działalność jest prowadzona w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W 2011 roku stado zostało sprywatyzowane i przeszło pod kontrolę prywatnego właściciela. Historyczne stajnie oraz budynki dworskie nadal współtworzą otoczenie współczesnej działalności, ale nie należy mylić zabytkowego majątku z osobną placówką muzealną.

Współcześnie Stado Ogierów prowadzi hodowlę i usługi związane z końmi, zajęcia jazdy konnej dla osób o różnym poziomie umiejętności, szkolenie sportowe oraz przygotowanie do odznak jeździeckich. Organizuje zawody w skokach przez przeszkody, ujeżdżeniu, powożeniu i wszechstronnym konkursie konia wierzchowego, a także obozy, zajęcia dla dzieci i wycieczki grupowe. Na terenie obiektu funkcjonują między innymi stajnie, place treningowe i kryta ujeżdżalnia, umożliwiające prowadzenie zajęć niezależnie od pory roku.

Ośrodek oferuje również noclegi, restaurację i przestrzenie do organizacji uroczystości, szkoleń oraz wydarzeń plenerowych. Te funkcje uzupełniają podstawową działalność hodowlaną i sportową, dlatego Bogusławice przyciągają zarówno zawodników, jak i osoby zainteresowane poznawaniem tradycji konnej. Zwiedzanie stajni, zajęcia, pobyty grupowe i udział w wybranych atrakcjach warto uzgadniać z obsługą z wyprzedzeniem; obiekt nie jest nieograniczenie dostępnym skansenem. Jego znaczenie dla regionu wynika z ciągłości historii hodowli, jeździectwa, zabytkowego otoczenia i żywej działalności sportowej.