Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 S.A.

Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 S.A. należą do najważniejszych przedsiębiorstw polskiego przemysłu lotniczego i obronnego. Siedziba spółki znajduje się w Łodzi przy ulicy Stanisława Dubois 119, a drugi główny zakład działa w Dęblinie. Historia przedsiębiorstwa sięga 1945 roku, kiedy do Łodzi przebazowano 131. Samodzielne Warsztaty Lotnicze podległe 2. Armii Wojska Polskiego. Początkowo funkcjonowały one przy ówczesnym placu Leonharda, dzisiejszym placu Niepodległości, a w latach pięćdziesiątych zostały przeniesione w rejon ulicy Dubois. Od tego czasu zakład pozostaje jednym z najważniejszych punktów lotniczego zaplecza technicznego w Łodzi.

Rozwój WZL-1 przez kolejne dekady był ściśle związany ze zmianami wyposażenia polskiego lotnictwa wojskowego. W 1960 roku w zakładzie wyremontowano pierwszy śmigłowiec SM-1. Z czasem przedsiębiorstwo zdobywało kompetencje w obsłudze i remontach kolejnych typów statków powietrznych, w tym śmigłowców rodzin Mi-2, Mi-8, Mi-14, Mi-17 i Mi-24. Po wejściu Polski do NATO rozwijano również programy modernizacyjne pozwalające dostosowywać maszyny do nowych wymagań w zakresie łączności, nawigacji, identyfikacji i współdziałania z lotnictwem państw sojuszniczych. W ten sposób zakład przeszedł drogę od wojskowych warsztatów remontowych do przedsiębiorstwa realizującego zaawansowane zadania serwisowe, modernizacyjne i produkcyjne.

Obecna oferta WZL-1 obejmuje między innymi naprawy główne, obsługi i modernizacje śmigłowców, obsługę i naprawy samolotów wojskowych oraz cywilnych, remonty i usprawnienia silników lotniczych i agregatów, a także prace przy instalacjach i wyposażeniu statków powietrznych. Zakłady prowadzą również badania nieniszczące, metrologię, obróbkę mechaniczną i powierzchniową, wykonywanie pokryć galwanicznych, produkcję elementów kompozytowych, wiązek elektrycznych oraz detali metalowych. Spółka posiada rozbudowany zestaw certyfikatów i zezwoleń wymaganych w przemyśle lotniczym i obronnym, w tym certyfikacje jakościowe oraz uprawnienia związane z obsługą lotniczą.

Współczesne znaczenie zakładu wykracza daleko poza samą Łódź. WZL-1 jest jedną z kluczowych spółek Polskiej Grupy Zbrojeniowej i uczestniczy w programach związanych z modernizacją techniczną Sił Zbrojnych RP. Spółka angażuje się między innymi w obsługę i wsparcie polskiej floty samolotów szkolno-treningowych M-346 Bielik oraz w projekty dotyczące produkcji elementów systemów rakietowych PAC-3 MSE. Kompetencje przedsiębiorstwa są wykorzystywane również przy przygotowaniu krajowego zaplecza technicznego dla nowych platform wojskowych.

Szczególnie ważny etap rozwoju przypada na lata 2025–2026 i program wprowadzania do Sił Zbrojnych RP śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache. W marcu 2026 roku WZL-1 poinformowały o współpracy z Lockheed Martin dotyczącej wsparcia eksploatacji przyszłej polskiej floty Apache. 11 sierpnia 2026 roku Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1, Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne oraz Boeing podpisały wykonawcze umowy offsetowe ustanawiające długoterminową współpracę w zakresie obsługi technicznej, wsparcia eksploatacji i zabezpieczenia naziemnego tych śmigłowców. Oznacza to dalsze rozwijanie w Polsce kompetencji potrzebnych do utrzymania jednego z najważniejszych nowych systemów uzbrojenia lotnictwa wojskowego.

Dla Łodzi Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 są przedsiębiorstwem wyjątkowym również z punktu widzenia historii przemysłu. Zakład działa w mieście od ponad osiemdziesięciu lat i łączy tradycyjne kompetencje remontowe z nowoczesnym przemysłem lotniczym, elektroniką, inżynierią materiałową oraz obsługą skomplikowanych systemów wojskowych. Jednocześnie jego rola ma wymiar krajowy: od sprawności realizowanych tu prac zależy część technicznego zabezpieczenia polskiego lotnictwa wojskowego. To jeden z tych zakładów w województwie łódzkim, których znaczenie zdecydowanie wykracza poza lokalny rynek.