Muzeum Historii Łasku

Muzeum Historii Łasku jest regionalną placówką dokumentującą dzieje miasta oraz ziemi łaskiej. Powstało 14 czerwca 1997 roku jako izba muzealna działająca w strukturach Biblioteki Publicznej im. Jana Łaskiego Młodszego w Łasku. Początkiem kolekcji były pamiątki przekazywane przez mieszkańców: fotografie, dokumenty, przedmioty codziennego użytku i materiały związane z lokalną historią. Z czasem zbiory rozrosły się do kilku tysięcy muzealiów, a działalność placówki objęła również wystawy czasowe, edukację historyczną, warsztaty i dokumentowanie współczesnego życia miasta.

W 2015 roku muzeum przeniosło się do obecnej siedziby przy pl. 11 Listopada 7, w samym centrum Łasku. Kamienica powstała najprawdopodobniej około połowy XIX wieku. Jej położenie przy rynku i zachowane elementy architektoniczne wskazują, że wcześniej mogła pełnić funkcje publiczne lub związane z dawnym zajazdem. Przed II wojną światową budynek należał do rodziny Rogalów, a w latach 70. XX wieku na parterze działała znana mieszkańcom cukiernia Remigiusza Rendeckiego. Obiekt wpisany do rejestru zabytków został gruntownie odnowiony podczas rewitalizacji łaskiego rynku w latach 2012–2013, z zachowaniem historycznej formy i odtworzeniem części dawnych detali.

Dzisiejsza ekspozycja prowadzi przez najważniejsze etapy historii Łasku i okolic. W zbiorach znajdują się zabytki archeologiczne, dokumenty, fotografie, mapy, przedmioty rzemieślnicze i etnograficzne, pamiątki szkolne, militaria oraz urządzenia techniczne. Ważnym wątkiem jest historia rodu Łaskich, który odegrał znaczącą rolę w dziejach miasta. Osobne miejsce zajmują wydarzenia XIX i XX wieku, życie codzienne mieszkańców oraz historia lokalnego lotnictwa wojskowego. Muzeum prowadzi także cyfrowe archiwum, dzięki któremu część materiałów dotyczących miasta i jego mieszkańców jest dostępna poza tradycyjną ekspozycją.

Jednym z najnowszych kierunków rozwoju jest opowieść o Kolumnie – obecnie dzielnicy Łasku, która powstała jako letniskowe „miasto-las”. Wystawa stała „Miasto Las Kolumna – niezwykłe historie” gromadzi archiwalia, fotografie i pamiątki związane z charakterystyczną drewnianą zabudową, letniskową funkcją miejscowości i życiem jej dawnych mieszkańców. Rozwijanie tej części ekspozycji pokazuje, że muzeum nie ogranicza się do zamkniętej kolekcji historycznej, lecz nadal pozyskuje materiały i uzupełnia narrację o mniej znane fragmenty lokalnego dziedzictwa.

Muzeum jest również aktywnym miejscem edukacji. Organizuje lekcje muzealne, warsztaty dla dzieci i młodzieży, wystawy czasowe, spotkania oraz spacery historyczne po Łasku. Uczestniczy w Nocy Muzeów i współpracuje z mieszkańcami, którzy nadal przekazują dokumenty, fotografie i rodzinne pamiątki. Współczesna aranżacja wykorzystuje elementy multimedialne, a część ekspozycji przygotowano z myślą o osobach z ograniczoną mobilnością.

Historyczna siedziba muzeum pozostaje jednocześnie przedmiotem bieżącej opieki konserwatorskiej. Gmina Łask pozyskała środki na kolejne prace przy zabytkowej kamienicy, a w 2025 roku prowadzono postępowania związane z jej renowacją. Ochrona budynku ma znaczenie nie tylko dla zachowania historycznej zabudowy rynku, ale również dla stabilnego funkcjonowania samego muzeum i bezpiecznego przechowywania zbiorów.

Muzeum Historii Łasku pełni dziś kilka funkcji jednocześnie: chroni lokalne zabytki i archiwalia, opowiada historię miasta, prowadzi działalność edukacyjną i wspiera turystyczne poznawanie Łasku. Dzięki położeniu przy rynku stanowi naturalny punkt rozpoczęcia zwiedzania miasta, a jego zbiory pozwalają połączyć historię najważniejszych zabytków z codziennym życiem mieszkańców, rozwojem rzemiosła, szkolnictwa, wojskowości i charakterystycznej dla regionu Kolumny.