Rezerwat przyrody Polesie Konstantynowskie – najstarsza ostoja leśna Łodzi

Polesie Konstantynowskie – fragment dawnej Puszczy Łódzkiej

Rezerwat przyrody Polesie Konstantynowskie obejmuje niewielki fragment lasu w zachodniej Łodzi, w rejonie ul. Krzemienieckiej i Parku im. marszałka Józefa Piłsudskiego, nazywanego Parkiem na Zdrowiu. Otoczony intensywnie użytkowaną przestrzenią miejską, zachował cechy naturalnych zbiorowisk leśnych, które niegdyś zajmowały znacznie większą część tej okolicy. Jego powierzchnia wynosi około 9,8 hektara. To obszar chroniony, a nie kolejny ogólnodostępny fragment parku spacerowego.

Dlaczego rezerwat powstał już w 1930 roku?

W końcu lat dwudziestych XX wieku dostrzeżono wartość ocalałego płata lasu, który przetrwał przekształcanie okolicznych terenów na cele miejskie i rekreacyjne. Magistrat Łodzi uchwałą z 23 maja 1930 roku zdecydował o utworzeniu rezerwatu o powierzchni około dziewięciu hektarów, z przeznaczeniem do celów naukowych i dydaktycznych. Było to pionierskie przedsięwzięcie ochrony przyrody w granicach dużego miasta. W 1954 roku rezerwat ponownie uznano na podstawie przepisów państwowych; późniejsze akty aktualizowały jego zasady ochrony.

Czym wyróżnia się chroniony las?

Przedmiotem ochrony jest wielogatunkowy drzewostan o cechach grądu subkontynentalnego oraz łęgu jesionowo-olszowego. Występują tu drzewa liściaste, między innymi olsze, graby i dęby, a także jodła pospolita osiągająca w tej części kraju granicę naturalnego zasięgu. Istotne znaczenie mają również stare pnie, rozkładające się drewno, grzyby i drobne organizmy związane z martwą materią drzewną. Dzięki ochronie możliwe jest obserwowanie procesów leśnych rzadko zachowanych w centralnych częściach dużych miast.

Ochrona ścisła i współczesne zadania ochronne

W dokumentach leśnych podkreślano konieczność ograniczania oddziaływania człowieka na cenny drzewostan i runo. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi wydała 20 lutego 2025 roku zarządzenie ustanawiające zadania ochronne dla rezerwatu. Tego typu działania służą zachowaniu właściwych warunków siedliskowych i ograniczeniu zagrożeń wynikających z sąsiedztwa miasta. Aktualny reżim ochronny wynika z obowiązujących aktów prawnych; nie wolno zakładać, że bliskość ścieżek w Parku na Zdrowiu oznacza swobodny dostęp do lasu rezerwatowego.

Czy można wejść do rezerwatu?

Polesie Konstantynowskie nie jest udostępnione do zwykłego zwiedzania. Wchodzenie na teren ochrony bez wymaganej podstawy prawnej może naruszać przepisy i szkodzić delikatnemu środowisku leśnemu. Nie ma tu regularnego szlaku turystycznego prowadzącego przez wnętrze rezerwatu ani biletowanych godzin wstępu. Zainteresowani przyrodą mogą poznawać kontekst rezerwatu, korzystając z legalnych tras spacerowych w sąsiadującym Parku na Zdrowiu, bez przekraczania granic obszaru chronionego.

Położenie, znaczenie i źródła informacji

Rezerwat jest zlokalizowany w rejonie ul. Krzemienieckiej, blisko ogrodu zoologicznego i zachodniej części Parku im. Józefa Piłsudskiego. Jego wartość polega nie na liczbie atrakcji, lecz na ochronie wyjątkowego fragmentu naturalnego lasu w silnie zurbanizowanej Łodzi. Historia obszaru jest przykładem wczesnej miejskiej ochrony przyrody, a aktualne przepisy i zadania ochronne publikuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi. Podczas wycieczki po parku należy respektować ogrodzenia, tablice i oznaczenia granic rezerwatu.