Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Łodzi

Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Łodzi jest jednym z kluczowych przedsiębiorstw infrastruktury komunalnej miasta. Spółka odpowiada za produkcję i dostarczanie wody, eksploatację sieci wodociągowej oraz odprowadzanie ścieków przez rozbudowany system kanalizacyjny. Z łódzkiej sieci wodociągowej korzysta około 99,9% mieszkańców miasta, a system zaopatrzenia w wodę obejmuje również Tomaszów Mazowiecki i gminy położone pomiędzy Łodzią a Tomaszowem. Łącznie infrastruktura obsługuje około 850 tysięcy osób.

Historia łódzkich wodociągów i kanalizacji jest ściśle związana z rozwojem przemysłowej Łodzi. Projekt nowoczesnego systemu przygotował na początku XX wieku brytyjski inżynier William Heerlein Lindley. Budowę rozpoczęto w 1925 roku, początkowo koncentrując się na kanalizacji i poprawie fatalnych wówczas warunków sanitarnych miasta. Pierwsze odcinki miejskiego wodociągu zaczęto układać w 1934 roku. W kolejnych dziesięcioleciach powstały ujęcia wody, stacje uzdatniania, zbiorniki, magistrale, przepompownie i rozległa sieć przewodów, bez których funkcjonowanie współczesnej Łodzi nie byłoby możliwe.

System zaopatrzenia w wodę wykorzystuje kilka współpracujących ze sobą układów. Woda pozyskiwana jest przede wszystkim ze studni głębinowych znajdujących się w Łodzi, na jej obrzeżach oraz w rejonie Bronisławowa, a system Tomaszów korzysta również z ujęcia powierzchniowego na Pilicy. Ważnym elementem infrastruktury są zbiorniki na Stokach, do których woda jest tłoczona, a następnie dzięki różnicy wysokości może płynąć grawitacyjnie do dużej części miasta.

ZWiK zajmuje się nie tylko bieżącą eksploatacją sieci. Spółka wydaje warunki techniczne, uzgadnia dokumentację projektową, obsługuje przyłączenia nowych nieruchomości, prowadzi sprawy dotyczące umów i rozliczeń oraz uczestniczy w rozbudowie i modernizacji infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej. Po połączeniu z Łódzką Spółką Infrastrukturalną w styczniu 2024 roku ZWiK stał się właścicielem większości miejskiej infrastruktury wod-kan, obejmującej między innymi ujęcia wody, stacje uzdatniania, sieci wodociągowe, kanalizację sanitarną i ogólnospławną oraz przepompownie ścieków.

Znaczenie spółki wykracza daleko poza obsługę rachunków za wodę. Od sprawności jej infrastruktury zależy codzienne funkcjonowanie mieszkań, szkół, szpitali, zakładów przemysłowych, lokali usługowych i innych obiektów w Łodzi. ZWiK odpowiada również za działania techniczne związane z awariami, utrzymaniem sieci, jakością dostarczanej wody oraz przygotowaniem infrastruktury do nowych inwestycji. Siedziba spółki i Biuro Obsługi Klienta znajdują się przy ul. Wierzbowej 52 w Łodzi, natomiast znaczna część infrastruktury technicznej jest rozproszona na terenie miasta i poza jego granicami.